Nieuwsbrief 2017 - 16


Juni 2017 - CBRB nieuwsbrief Nr. 16

Het CBRB is de toonaangevende werkgeversorganisatie voor alle sectoren in de binnenvaart en vervult een strategische rol.

Inhoudsopgave:

  1. Maatschappelijk en economisch belang van veerdiensten opnieuw in kaart gebracht
  2. Privacy en AIS in de binnenvaart
    1. Vaarwegbeheerders en AIS-gegevens
    2. Havenmeesters en AIS
    3. Algemene verordening gegevensbescherming
    4. Private organisaties en AIS
    5. Verdere verwerking van AIS-gegevens
    6. Politie en justitie en AIS-gegevens
    7. AIS-gegevens te gebruiken in de logistieke keten
  3. Donaucommissie ontvangt CESNI-werkgroep
  4. NRMM - Stage V in de praktijk
  5. Feiten & cijfers 2016
  6. Agenda
 
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
 

Maatschappelijk en economisch belang van veerdiensten opnieuw in kaart gebracht


Onderzoeksresultaten overhandigd

Op vrijdagmiddag 2 juni 2017 hebben de voorzitters Johan Hania (LVP) en Ton Paulus (VEEON), het eerste exemplaar van het onderzoek naar het maatschappelijk en economisch belang van veerdiensten overhandigd aan de heer Eckhardt, voorzitter van Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV), en één van de initiatiefnemers van de Mobiliteitsalliantie.
De heer Eckhardt gaf aan blij te zijn met dit onderzoek naar deze minder bekende, maar belangrijke sector. In tijden van economische groei, waarbij de wegen dichtslibben, is het opstellen van één integrale mobiliteitsvisie van groot belang. Veerdiensten kunnen daarbij niet ontbreken, zij besparen de maatschappij een half miljard omrijkilometers. Volgens de heer Eckhardt kunnen er dat nog veel meer worden, als de veerdiensten meer reclame voor zichzelf zouden maken.
Lees het volledige persbericht op de CBRB website.

Download de brochure met de managementsamenvatting of het volledige onderzoek: Kijk voor de presentaties die zijn gegeven en meer onderzoeken op de themapagina Veerdiensten.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. en / of
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Naar boven

 

Privacy en AIS in de binnenvaart

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu[1] heeft aan juridisch adviesbureau Considerati gevraagd om onderzoek te doen naar het gebruik van de AIS-informatie en naar de mogelijke schendingen van de privacy als gevolg van dit gebruik, zowel door vaarwegbeheerders als door ander partijen. De resultaten van het onderzoek kunt u lezen in deze publicatie in de Staatscourant. In dit artikel heeft het CBRB samengevat wat op hoofdlijnen de onderzoeksbevindingen zijn.
Screenshot Marinetraffic

AIS-verplichting

Voor de beroepsvaart op de Rijn geldt sinds 1 december 2014 en op de Nederlandse binnenwateren vanaf 1 januari 2016 een AIS-verplichting[2] Invoering van AIS in de binnenvaart is een gevolg van Europese regels van River Information Services (RIS). Dit staat voor een geharmoniseerd informatienetwerk op en rond het water in de Europese Unie. Zo is er door vaarwegbeheerders besloten tot invoering van automatisch melden en volgen op de vaarweg. De wetgever heeft bij de implementatie van de RIS richtlijn 2005/44 EG besloten om hiervoor AIS-apparatuur de gebruiken.[3]

Wet bescherming persoonsgegevens

Bij het gebruik van AIS worden signalen uitgezonden die niet beveiligd of versleuteld zijn. Het is een systeem dat niet privacy-vriendelijk is. Vanwege het feit dat een binnenvaartschip onlosmakelijk is verbonden met de schipper zelf, zijn bepaalde gegevens die via AIS worden verzonden persoonsgegevens. De Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) is dan ook van toepassing op het verwerken hiervan.
De Wet bescherming persoonsgegevens is van toepassing op het verwerken AIS-gegevens. Elke verwerking van persoonsgegevens moeten gebaseerd zijn op één van de rechtsgrondslagen, genoemd in artikel 8 van deze wet: toestemming, uitvoering van een contract, wettelijke plicht, vitaal belang, publiekrechtelijke taak en gerechtvaardigd belang. Wanneer dit niet het geval is mogen de persoonsgegevens niet worden verwerkt.
Wanneer er een gerechtvaardigd doel is moet ook worden voldaan aan de materiële eisen van de wet. Denk aan bewaartermijnen, beveiliging, transparantie en rechten van betrokkenen.


Vaarwegbeheerders en AIS-gegevens

Verschillende organisaties zijn aangewezen als bevoegde autoriteiten in het kader van de Scheepvaartverkeerswet en mogen dus AIS-gegevens verwerken op basis van de wet en het besluit. Het beheer van de scheepvaartwegen is in Nederland belegd bij verschillende bestuursorganen, zoals Rijkswaterstaat, de provincies, de gemeenten en/of een ander openbare lichamen als havenmeesters en waterschappen.[4]

Vaarwegbeheerders voeren hun taken uit in het belang van de veiligheid en het vlotte verloop van het scheepvaartverkeer.[5] Hierbij is het mogelijk om gegevens met betrekking tot de scheepvaart te ontvangen, bewaren en verstrekken. Een vaarwegbeheerder moet zich altijd afvragen of de AIS-gegevens die hij ontvangt of verstrekt noodzakelijk zijn voor de uitoefening van zijn publiekrechtelijke taak of dat er een andere rechtsgrondslag van toepassing is.
Vaarwegbeheerders mogen de persoonsgegevens die door AIS-apparaten worden uitgezonden - voor het doel van verkeersmanagement - verwerken op basis van hun publiekrechtelijke taak. [6]

Wat is verkeersmanagement?

Juridisch adviesbureau Considerati concludeert dat onduidelijk is wat er precies onder de taak van verkeersmanagement valt. Hierover zijn verschillende meningen en het is zaak hier meer helderheid over te geven. Ook is het van belang om duidelijke bewaartermijnen vast te stellen en om deze ook na te leven. Daarnaast moet worden vastgesteld of AIS-gegevens allemaal ongewijzigd opgeslagen moeten worden, of dat ze geanonimiseerd dienen te worden opgeslagen. Dit hangt af van het doel van de verdere verwerking.


Havenmeesters en AIS

De havenmeester is in dienst bij de overheid en is belast met het toezicht op het veilig en economisch gebruik van een haven. Bovendien is het mogelijk dat de havenmeester toezicht houdt op de vaarwegen die tot de haven leiden. Havenmeesters worden door de gemeente aangewezen en vallen daarmee onder de Scheepvaartverkeerswet.[7]

Bij commerciële havenbedrijven kan het, vanwege de vermenging van het publieke karakter met de commerciële kant van het Havenbedrijf, onduidelijk zijn wie de AIS-gegevens verwerkt. Wanneer een particulier havenbedrijf de AIS-gegevens voor de havenmeester bewerkt, is de havenmeester verantwoordelijke in de zin van de Wbp en het havenbedrijf bewerker ten behoeve van de havenmeester. Het is daarbij van belang dat het havenbedrijf deze gegevens niet voor andere doeleinden gaat gebruiken, en daarmee zelf verantwoordelijke voor de gegevens wordt, maar dat het havenbedrijf zich aan de aanwijzingen van de havenmeester houdt.

AIS-gegevens voor ligplaatsbeheer en inning van havengelden

AIS-gegevens kunnen nuttig zijn en bijvoorbeeld worden gebruikt voor het ligplaatsbeheer in een haven. Om de AIS-gegevens voor dit doel te mogen ontvangen is een wettelijke grondslag nodig. Het is mogelijk dat het havenbedrijf de toestemming van de schipper vraagt om diens gegevens voor bijvoorbeeld ligplaatsbeheer in de haven te gebruiken. Daarnaast zou de haven een gerechtvaardigd belang kunnen hebben om de AIS-gegevens voor ligplaatsbeheer te kunnen gebruiken.[8] In dat geval kunnen de AIS-gegevens worden verstrekt als dat noodzakelijk is voor de behartiging van een gerechtvaardigd belang van het havenbedrijf. Daarbij moet worden afgewogen of de rechten van de schipper, in het bijzonder diens recht op bescherming van zijn persoonlijke levenssfeer, prevaleert.
AIS-gegevens kunnen niet alleen worden gebruikt ter uitoefening van de publiekrechtelijke taak van vaarwegbeheer, maar ook voor andere doeleinden, bijvoorbeeld voor het innen van havengeld. Dit mag alleen als dit gebruik verenigbaar is met het doel van vaarwegbeheer en wanneer hier een aparte rechtsgrondslag voor bestaat.

Interpretatie verkeersmanagement

Het doel van de Nederlandse implementatie van AIS is verkeersmanagement. Het gebruik van AIS levert een belangrijke bijdrage aan zowel de veiligheid als de doeltreffendheid van het vervoer over de binnenwateren. De invoering van AIS heeft onder meer tot doel de planning en het beheer van het verkeer en het vervoer op de binnenwateren te ondersteunen.

Er is veel discussie wat onder de reikwijdte van verkeersmanagement valt. Een ruime interpretatie zou de mogelijkheid bieden om AIS-gegevens te gebruiken voor corridormanagement. Denk aan verbetering van de dienstverlening door de vaarweg- en havenbeheerders. Op basis van AIS-gegevens zouden schippers geadviseerd kunnen worden over de te varen route, de aan te houden snelheid en de planning van de reis.


Mogen havengelden worden geïnd op basis van AIS-gegevens?

Kan en mag verkeersmanagement zo ruim worden geïnterpreteerd dat bijvoorbeeld ligplaatsbeheer in havens en heffing van havengelden binnen de reikwijdte valt?
Onduidelijk is wat er nog onder de publiekrechtelijke taak van verkeersmanagement valt. Er bestaat dan ook onduidelijkheid over de vraag of het gebruik van de AIS-gegevens voor bijvoorbeeld de heffing van havengelden nieuwe doelen betreft of dat het nog onder hetzelfde doel valt. Het gevolg hiervan is dat het niet altijd duidelijk is op basis van welke grondslag de gegevens verwerkt worden en of dit wel is toegestaan.
Als er onduidelijkheid is of de verwerkingen allemaal nog binnen het doel passen of dat er sprake is van een ander doel, dan is de vervolgvraag of dit andere doel verenigbaar is of niet. Indien het verenigbaar is, mogen de gegevens in principe voor dit nieuwe doel worden verder verwerkt, mits er ook voor dit nieuwe doel een rechtsgrondslag bestaat. Dit zal per geval bepaald moeten worden.


Algemene verordening gegevensbescherming

In het voorjaar van 2016 is de Algemene verordening gegevensbescherming (Avg) gepubliceerd. In deze Algemene verordening gegevensbescherming, die per 25 mei 2018 van toepassing zal zijn, zal het niet meer nodig zijn om een nieuwe grondslag voor de verdere verenigbare verwerking te hebben. Niettemin moet wel worden bepaald of het doel verenigbaar is.

De Europese wetgever heeft in de Avg enkele indicatoren opgenomen aan de hand waarvan bepaald moet worden of een gegeven verder verwerkt wordt voor een verenigbaar doel als waarvoor de gegevens aanvankelijk zijn verzameld. De verantwoordelijke zal onder meer rekening moeten houden met:
  • Het verband tussen het doel waarvoor de AIS-gegevens in eerste instantie verzameld zijn;
  • Het doel waarvoor de verantwoordelijke de AIS-gegevens nu wil verwerken;
  • Het kader waarin de AIS-persoonsgegevens zijn verzameld. Hierbij weegt met name de verhouding tussen de schipper en de verantwoordelijke mee;
  • De aard van het AIS-persoonsgegeven. Hierbij speelt de vraag mee of bijzondere persoonsgegevens worden verwerkt. Zoals aangegeven maken locatiegegevens onderdeel uit van AIS-gegevens. Deze gegevens worden door de Autoriteit Persoonsgegevens als gevoelige persoonsgegevens bestempeld;
  • De mogelijke gevolgen van de voorgenomen verwerking voor de schipper moeten worden meegewogen. Daarbij speelt mee dat de vermoedelijk locatie van de schipper, diens familie en diens woning continu wordt gevolgd;
  • Of er passende waarborgen bestaan, bijvoorbeeld of er sprake is van versleuteling of pseudonimisering van de AIS-gegevens.[9]
Wanneer vastgesteld wordt dat de verdere verwerking van AIS-gegevens niet geschiedt op basis van een verenigbaar doel, dan mogen de gegevens niet verder worden verwerkt.


Private organisaties en AIS

Buiten de vaarwegbeheerders kunnen particuliere of private organisaties AIS-gegevens ontvangen. Deze private partijen moeten een doel en een grondslag hebben om deze gegevens te mogen verwerken. Alleen bestuursorganen kunnen een beroep doen op de verwerkingsgrondslag die gevonden wordt in de publiekrechtelijke taak.[10] AIS-gegevens kunnen door organisaties ook verwerkt worden op grond van een wettelijke plicht.[11]
Op het moment dat een organisatie persoonsgegevens verwerkt, ongeacht of de AIS-gegevens zelf of met een ontvanger worden verzameld, is deze organisatie verantwoordelijke in de zin van de Wbp en moet de organisatie voldoen aan de vereisten in de wet. De organisatie moet dan ook een rechtsgrondslag hebben als bedoeld in artikel 8 van de Wet bescherming persoonsgegevens.

Organisaties zonder publiekrechtelijke taak moeten voor de verwerking van AIS-gegevens aansluiting zoeken bij een andere grondslag in de Wet bescherming persoonsgegevens. Eén van deze grondslagen zou de toestemming van de schipper kunnen zijn.

Als de persoonsgegevens zonder grondslag worden verwerkt, is de verwerking in strijd met de Wet bescherming persoonsgegevens.
De schipper moet op basis van voldoende en duidelijke informatie zijn keuze kunnen maken en ondubbelzinnig toestemming verlenen voor het gebruik van AIS-gegevens. Het moet de schipper vrij staan om toestemming te weigeren en hij moet zijn toestemming altijd kunnen intrekken.

De AIS Walinfrastructuur als gepland in 2012. Ruim 40 basisstations door heel Nederland Verkeersbeelden op de verkeersposten, bruggen en sluizen.
© S.J. de Waard / CC-BY-SA-3.0 (via Wikimedia Commons)

Verdere verwerking van AIS-gegevens

Onder de Wbp is het niet mogelijk om ‘eigenaar’ van gegevens te zijn. Eigenaar kan men namelijk alleen zijn van goederen, zaken en vermogensrechten. Een persoonsgegeven is geen goed, men kan hier dus geen eigenaar van zijn. Het gaat er om of de organisatie in kwestie een legitiem doel heeft en of er een rechtsgrondslag is om de gegevens te mogen verwerken. Een voorbeeld is wanneer de schipper de AIS-gegevens aan het havenbedrijf ter beschikking stelt zodat dit bedrijf een ligplaats voor hem kan reserveren.

Wanneer er een rechtsgrondslag is om de AIS-gegevens te mogen verwerken betekent dit niet dat partijen vervolgens zelf mogen bepalen waarvoor de gegevens verder worden verwerkt. Voor het verder verwerken van gegevens is de Wbp nog steeds leidend en moet bepaald worden op basis van welke grondslag de persoonsgegevens voor andere doelen mogen worden gebruikt en eventueel beschikbaar mogen worden gesteld aan anderen. En of deze verdere verwerking verenigbaar is met het oorspronkelijke doel.

Politie en justitie en AIS-gegevens

In verband met de opsporing kunnen politie en justitie de AIS-gegevens vorderen van ontvangers van AIS-gegevens. Dit blijkt uit artikel 9 lid 1 sub c Besluit meldingsformaliteiten en gegevensverwerkingen scheepvaart. Volgens dit artikel moet een ontvanger van AIS-gegevens deze gegevens verstrekken aan ambtenaren die op grond van artikel 141 Wetboek van Strafrecht belast zijn met de opsporing van strafbare feiten. Er moet wel gericht naar deze gegevens gevraagd zijn.

De handhaving door publieke organisaties zoals RWS, de Inspectie Leefomgeving en Transport, de lokale vaarwegbeheerders en de politie moeten vallen binnen het oorspronkelijke doel waarvoor de AIS-gegevens zijn verzameld valt, namelijk verkeersmanagement. Wanneer dit niet het geval is, zal moeten worden bepaald of er sprake is van een verenigbaar doel is en zo ja, op basis van welke grondslag de verwerking mag geschieden.

In een (verlopen) convenant tussen de overheid en binnenvaartbrancheorganisaties was bepaald dat AIS-gegevens niet voor handhavingsdoeleinden mogen worden gebruikt. Op dit moment lijken alle partijen te beamen dat de gegevens hier (nog) niet voor worden gebruikt, maar omdat het convenant verlopen is en geen nieuw convenant bestaat, is het de vraag hoe lang dit nog de situatie zal zijn.

Mocht het gebeuren dat AIS-gegevens ook voor toezicht- en handhavingsdoeleinden gebruikt mogen worden, is het wel zaak dat helder uit de grondslag blijkt dat dit inderdaad mag, bijvoorbeeld door een aanpassing van de wetgeving, aldus juridisch adviesbureau Considerati.

AIS-gegevens te gebruiken in de logistieke keten

De Nederlandse wetgever lijkt in de implementatie van de RIS-Richtlijn geen ruimte te laten om transporteurs vanuit logistiek oogpunt AIS-gegevens te laten ontvangen. Dit in tegenstelling tot de RIS-Richtlijn, waarin staat dat RIS weliswaar geen betrekking heeft op commerciële activiteiten maar hier wel aan gekoppeld kunnen worden.[12]

[1] Directoraat-generaal Bereikbaarheid.
[3] Deze apparatuur is voorgeschreven in Verordening 415/2007.
[4] Zie artikel 2 lid 1 sub a Scheepvaartverkeerswet
[5] Zie artikel 3 lid 1 sub a Scheepvaartverkeerswet
[6] Zie artikel 8 sub e Wbp
[7] Zie artikel 2 lid 1 sub a onder 3 van de Scheepvaartverkeerswet
[9] Art. 6 lid 4 sub a tot en met e en Overweging 50 Avg
[12] Zie artikel 3 sub a van de RIS-Richtlijn
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Naar boven

 

Donaucommissie ontvangt CESNI-werkgroep

Boedapest - Op 11 mei 2017 heeft voor het eerst een vergadering van het Europees Comité voor de opstelling van standaarden voor de binnenvaart ("CESNI"), of eerder gezegd van de Werkgroep Beroepskwalificaties, plaatsgevonden bij de Donaucommissie in Boedapest.
Gasten van de Donaucommissie: leden van de Werkgroep Beroepskwalificaties

Experts uit talrijke Europese landen hebben vertegenwoordigers van de Europese Commissie, de rivierencommissies voor de Donau, Rijn en Sava alsmede de erkende organisaties bijgestaan bij de bespreking van de eerste ontwerpen van competentiestandaarden en criteria inzake de medische geschiktheid voor bemanningsleden aan boord van binnenschepen. Bijzondere aandacht werd besteed aan de presentatie van een voorstel voor de beschrijving van de beroepscompetenties waarover de matroos en de schipper van morgen moeten beschikken.

Dit ging gepaard met een gedachtewisseling over de toekomstige richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties in de binnenvaart voor de Europese stroomgebieden, die momenteel wordt besproken door de EU-wetgever. De deelnemers kregen tevens informatie over lopende en overwogen projecten, met name de projecten Danube Skills en Sector Skills Alliance.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Naar boven

 

NRMM - Stage V in de praktijk

Bijeenkomst op 20 juni over nieuwe emissienormering

Vanaf 2019 bepaalt de Europese emissierichtlijn NRMM Stage V hoe schoon de binnenvaart moet zijn. Het Expertise- en InnovatieCentrum Binnenvaart (EICB) organiseert op 20 juni een bijeenkomst over dit onderwerp. Binnenvaartondernemers kunnen zich hier laten informeren over de gevolgen van Stage V en kennismaken met technische oplossingen om aan de nieuwe norm te voldoen.

Veel binnenvaartondernemers zijn intussen op de hoogte dat de Non-Road Mobile Machinery (NRMM) Stage V richtlijn eraan komt. En dat daarmee het een en ander zal gaan veranderen op het gebied van uitstootnormen. Maar wat houdt Stage V nu concreet in? Welke techniek past daar het beste bij? En is financiering hiervoor mogelijk?

De bijeenkomst op dinsdagmiddag 20 juni, die van 13.00 tot 18.00 plaatsvindt in HAL4 aan de Maas in Rotterdam, biedt antwoord op tal van dergelijke vragen. De betekenis van de richtlijn zal worden samengevat. Dagvoorzitters Roland Kortenhorst (Koninklijke BLN-Schuttevaer) en Paul Goris (Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart) delen vervolgens hun gedachten over de praktische gevolgen voor de sector.

Presentatie van technische oplossingen

Deze middag kunnen ondernemers kennismaken met praktische oplossingen waardoor hun schepen voldoen aan Stage V. Vertegenwoordigers van diverse technieken zijn aanwezig om bezoekers te woord te staan over de toepassing van bijvoorbeeld LNG, katalysatoren en roetfilters, GTL, Brandstof-wateremulsie en EURO VI-vrachtwagenmotoren. Ook komen aanverwante zaken aan bod, zoals meten aan de pijp, positie van verladers en mogelijkheden voor financiering.

Meld je aan!

De capaciteit van de zaal is beperkt. Aanmelden voor deze bijeenkomst kan online via www.eicb.nl/stage5, hier is ook het programma te vinden.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met het Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Naar boven

 

Feiten & cijfers 2016

De publicatie ‘Feiten & cijfers' van het Havenbedrijf Rotterdam bevat informatie over de goederen- en containeroverslag in Rotterdam en de plaats van Rotterdam in de Hamburg-Le Havre range, Europa en de wereld.
Ook vindt u hierin de veel gevraagde cijfers over onze haveninfrastructuur. De achterkant van de publicatie geeft een overzicht van de belangrijke thema's voor de Rotterdamse haven, waaronder energietransitie en digitalisering, én toont een greep uit de activiteiten op deze gebieden in het afgelopen jaar.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Port of Rotterdam

Naar boven

 

Agenda

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Naar boven

 
 
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
 
Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart
Vasteland 78 | 3011 BN Rotterdam | tel:010-7989800
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. | www.cbrb.nl

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. uit de nieuwsbrief.
Copyright © *|CURRENT_YEAR|*, Alle rechten voorbehouden.
CBRB medewerkers en leden handelen volgens de CBRB Complianceregeling Mededinging.






This email was sent to *|EMAIL|*
why did I get this? unsubscribe from this list update subscription preferences
*|LIST:ADDRESSLINE|*

*|REWARDS|*
Ga naar boven