Inleiding
De Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) is op 8 en 9 december 2010 in de plenaire najaarszitting bijeengekomen.


Internationale samenwerking van de CCR
Onder voorzitterschap van de heer Geert VAN KEER, hoofd van de Belgische delegatie, heeft de Commissie het eerste deel van de plenaire najaarszitting 2010 besteed aan het onderzoeken van de internationale samenwerkingsmogelijkheden voor de binnenvaart. Ter gelegenheid van deze bijeenkomst heeft ze een nieuwe waarnemende staat welkom geheten, te weten Polen. Ook werd er een debat georganiseerd met de waarnemende staten en de internationale waarnemende organisaties over de middelen om hun samenwerking te intensiveren.

De binnenvaart is voortaan actief in een steeds meer geïntegreerd Europees kader, zowel op het feitelijke, als juridische en economische vlak. Door deze ontwikkeling veranderen de activiteiten van de Commissie voor de Rijnvaart. Ook al blijft de Rijn de meest bevaren waterweg in Europa, deze is buitendien volledig geïntegreerd in het Europese netwerk van bevaarbare waterwegen. Het grootste deel van de onderwerpen die de CCR behandelt, is niet alleen van belang voor de Rijnstaten, maar voor alle Europese staten die met de binnenvaart te maken hebben. Daarom wil de CCR haar activiteiten voor niet-lidstaten openstellen en de samenwerking met deze laatste versterken.

Met dat doel heeft ze, samen met verschillende staten, een proces van wederzijdse erkenning van vaarbewijzen ingang gezet. Tijdens de plenaire najaarszitting heeft ze een nieuwe besluit ter zake aangenomen voor de erkenning van de Poolse vaarbewijzen.

Om deze stap af te ronden heeft de CCR het afsluiten van een multilaterale administratieve regeling voor de gezamenlijke erkenning van de dienstboekjes in Europa geïnitieerd. Het dienstboekje biedt de binnenschipper de mogelijkheid zijn fysieke en psychische bekwaamheid, zijn vaarervaring en zijn kwalificaties aan te tonen. Op grond van de afspraak en met ingang van 1 juli 2011, zal er voor de binnenschippers geen noodzaak meer bestaan een nieuw dienstboekje aan te schaffen, telkens wanneer ze van land veranderen. De vermeldingen die met betrekking tot hun fysieke en psychische bekwaamheid en hun vaarervaring in hun oorspronkelijke dienstboekje zijn genoteerd, zullen geldig zijn op elk traject waarop de afspraak betrekking heeft. Dit akkoord dat in dit stadium betrekking heeft op de door de Rijnoeverstaten afgegeven dienstboekjes, te weten Oostenrijk, Bulgarije, Roemenië, Polen, Slowakije en Hongarije, alsmede Tsjechië waarvoor het dienstboekje reeds door de CCR werd goedgekeurd, staat open voor aansluiting van andere geïnteresseerde staten. Deze erkenning zal het verkeer en de indienstneming van binnenvaartpersoneel op alle binnenvaartnetwerken van de betrokken staten vergemakkelijken.

Op een ander vlak heeft de plenaire zitting het mogelijk gemaakt de stand van de werkzaamheden met betrekking tot het van toepassing worden van het ADN-reglement te presenteren. De CCR zal deze regeling tegen 1 januari 2011 in de plaats stellen van die van de ADNR. Ze heeft tevens een officiële Duitse vertaling van deze regeling laten maken die op de website van de CCR gratis kan worden gedownload en als papieren versie kan worden gekocht. De Nederlandse delegatie bereidt een Nederlandse versie van het ADN 2011 voor. Deze versie zal, zodra deze ter beschikking staat, eveneens via de website van de CCR kunnen worden geraadpleegd.

Ter gelegenheid van deze zitting heeft de CCR ook haar aandacht gericht op de lopende werkzaamheden met betrekking tot de herziening van het CLNI-akkoord voor de beperking van de aansprakelijkheid in de binnenvaart. Met het oog op het aannemen van wijzigingen die de toetreding van Centraal- en Oost-Europese staten mogelijk maken, is eind 2011 een diplomatieke conferentie gepland. Bij die gelegenheid zullen tevens de grenswaarden voor aansprakelijkheid worden bijgewerkt.

De CCR heeft trouwens haar wens herhaald haar samenwerking met de Europese Unie te intensiveren. Het Europese recht en de interne markt van de Europese Unie die zijn gebaseerd op de principes van het vrije verkeer, vormen tegenwoordig het essentiële kader voor de Europese binnenvaart, omdat het grootste deel van de Europese binnenvaartstaten lid is van de EU ofwel hieraan is gelieerd door associatieovereenkomsten. Terwijl ze al verschillende programma's met gemeenschappelijke activiteiten met de Europese Commissie ontwikkelt, met name voor de marktobservatie en de technische voorschriften voor de binnenvaartschepen, is de Centrale Commissie bereid om in het Europese belang nieuwe taken op zich te nemen.

De Europese Commissie heeft in 2006 met NAIADES een uitgebreid promotieprogramma voor transport via waterwegen geïntroduceerd die vijf strategische terreinen onderscheidt: de verbetering van de marktvoorwaarden, modernisering van de vloot, ontwikkeling van het menselijk kapitaal, versterking van het imago en modernisering van infrastructuren. De CCR is zelf actief op deze terreinen. De gezamenlijke erkenning van de vaarbewijzen en de dienstboekjes ligt in lijn met de doelstelling voor de ontwikkeling van het menselijk kapitaal; de werkzaamheden voor de vaarbewijzen door een gemeenschappelijk werkgroep (JWG) van de CCR en de Europese Commissie op het gebied van de technische voorschriften zijn een sleuteltaak voor de modernisering van de vloot; de verbetering van de voorwaarden voor toetreding tot de markt omvatten noodzakelijkerwijze een beraad over de voorwaarden voor een loyale concurrentie voor welke de conclusie van internationale verdragen van privaatrecht, ondersteund door de CCR, een belangrijke rol spelen. De acties die zijn gevoerd op het gebied van veiligheid en vermindering van de emissies en vervuilingen in het kader van onze activiteiten, versterken het merkimago van de binnenvaart.

De CCR heeft ook haar wens kenbaar gemaakt haar relaties met andere rivierencommissies voort te zetten en te versterken, met de internationale commissies voor de bescherming van de Rijn en de Donau, en met de VN-ECE. De werkzaamheden die zijn gewijd aan de CEVNI (Europees reglement voor binnenlandse waterwegen), zijn gepresenteerd.

Deze verschillende werkzaamheden die door de CCR zijn geleid, liggen in lijn met een algemene strategie die zowel de interesse kan wekken van de lidstaten van de CCR als die van de andere staten die belang hebben bij de binnenvaart, evenals van de EU. In het licht hiervan heeft de CCR zich ter gelegenheid van haar plenaire zitting ingezet om de meningen en wensen van de waarnemende staten en de internationale waarnemende organisaties te verzamelen, teneinde een balans van de samenwerking op te maken en de vooruitzichten voor de toekomst op te stellen.


Economische situatie van de Rijnscheepvaart
In de loop van het eerste halve jaar van 2010 heeft het mondiale economische herstel na de scherpe daling van 2008 zijn weerslag gehad op de vraag naar transport over de Rijn. Met name de sectoren van de chemie en staalindustrie die zich in vergelijking met het eerste halve jaar van 2010in een constant tempo hebben ontwikkeld, hebben, ondanks slechte maanden, hun productieniveau van voor de crisis hervonden, wat zo een sterke impuls geeft aan de Rijnvaart. Een zelfde tendens werd in de containersector waargenomen. In het algemeen zijn de transporten in de droge lading op de Rijn aldus met 19,3% gestegen in vergelijking met het eerste halve jaar van het voorgaande jaar. Vanwege het verslappen van het inhaaleffect werd er aan het begin van de zomer een vertraging van de groeipercentages geconstateerd. Deze tendens heeft zich in het tweede halve jaar voortgezet. Deze zou in 2011 merkbaar moeten blijven. In de sector van de tankvaart zijn de getransporteerde volumes met slechts 2% gestegen, ondanks de netto-ontwikkeling van de chemische sector, vanwege het feit dat er weinig activiteit is op het gebied van de transporten van aardolieproducten.


Het nettoaantal in bedrijf gestelde schepen kwam in 2010 in vergelijking met 2009 duidelijk lager uit: eind oktober was er slechts 71.500 ton nieuwe capaciteit in dienst gesteld, wat overeenkomt met nauwelijks een derde van het volume dat een jaar eerder in dienst werd genomen. Dit bevestigt een afname van de golf nieuwbouw die sinds een aantal jaar waarneembaar is. In de sector van de tankvaart is het tempo indienststellingen vergelijkbaar met dat van het voorgaande jaar.

Hoewelde transportvraag op de Rijn in de loop van het eerste halve jaar van 2010 aanzienlijk is gestegen, waarbij in bepaalde sectoren het niveau van voor de crisis werd bereikt, bleef het niveau van de vrachten verontrustend. Dit is nauwelijks gestegen op de markt van de drogeladingvaart. De transportcapaciteit op de markt, was voor dit vraagniveau ruim voldoende. Op het niveau van de tankvaart is het vrachtenniveau nog minder gunstig. De economische situatie van de bedrijven in de binnenvaart blijft daardoor moeilijk, mede omdat de exploitatiekosten eerder toenemen. Het jaar 2011 zou betere perspectieven moeten bieden.


Akkoord niet-gouvernementele organisaties
Tijdens de zitting van het najaar 2010 heeft de CCR drie nieuwe organisaties erkend: EDINNA (opleiding binnenvaart) dat bestaat uit een Europees netwerk van opleidingsinstellingen voor personeel in de binnenvaart, AQUAPOL (internationale samenwerking waterpolitie), organisatie bestemd voor de afstemming tussen de politiemachten in talloze Europese staten die zijn betrokken bij de binnenvaart, en EBI, Europese organisatie die de bouwers van sportboten en de verhuur daarvan verenigt.

De erkenning biedt deze organisaties die al betrekkingen hebben met de CCR, de gelegenheid om hun samenwerking met deze laatste te versterken.