De Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) staat voor het eerst het gebruik van vloeibaar aardgas (LNG) als brandstof in de binnenvaart toe door middel van een aanbeveling in het kader van het Reglement Onderzoek Schepen op de Rijn: een mijlpaal voor een veilige, milieuvriendelijke en economische binnenvaart

De CCR heeft op zaterdag 21 januari 2012 via een gedetailleerde aanbeveling de exploitatie van het motortankschip “Argonon” van de Nederlandse rederij Deen Shipping toegelaten, dat vloeibaar aardgas (LNG) als brandstof gebruikt. Dit is de eerste keer dat het gebruik van LNG als brandstof in de binnenvaart wordt toegestaan.

De aankondiging van het project “Argonon” in februari 2011 heeft, aangezien deze materie onder de beslissingsbevoegdheid van de CCR valt, de procedure in gang gezet die tot de aanbeveling heeft geleid om LNG als brandstof in de binnenvaart toe te laten. Binnenkort zullen andere binnenschepen die LNG als brandstof gebruiken in de vaart worden genomen.

De werkgroep Reglement van Onderzoek van de CCR heeft in de afgelopen maanden een diepgaand onderzoek ingesteld naar het specifieke risicopotentieel dat van deze brandstof uitgaat en de enorme vooruitgang die deze “schone” technologie voor het milieubeleid kan inhouden. De CCR is in nauwe samenwerking met het scheepvaartbedrijfsleven, de scheepsbouwindustrie en de classificatiebureaus tot een beslissing gekomen die de ontwikkeling van de binnenvaart zal stimuleren, zonder echter de veiligheid en de goede afhandeling van de scheepvaartverkeer nadelig te beïnvloeden.

Het motortankschip “Argonon” heeft op basis van deze aanbeveling, die overeenkomstig artikel 2.19, derde lid van het Reglement Onderzoek Schepen op de Rijn (ROSR) is gedaan, de toestemming gekregen om tot en met 30 juni 2017 van de voorschriften van artikelen 8.01, derde lid en 8.05, eerste, zesde, negende, elfde en twaalfde leden af te wijken. Het gebruik van LNG wordt als veilig aangemerkt voor zover aan de voorwaarden uit de aanbeveling van de CCR wordt voldaan. Deze voorwaarden houden verband met de specifieke gevolgen van het gebruik van deze brandstof voor de bouwwijze en de classificatie van het schip en resulteren in een strikte regeling met betrekking tot de regelmatig uit te voeren inspecties en revisies van het LNG-voortstuwingssysteem, de bunkerverklaring en de opleiding van de bemanning. De rederij heeft bovendien de verplichting om elk jaar een evaluatie aan het secretariaat voor te leggen, die voor de feedback van de lidstaten van de CCR en de follow-up van het project bestemd is.

• NO_x : circa 85%
• SO₂ : circa 100%
• PM₁₀ : circa 90%

Met deze cijfers komen de emissies nagenoeg op het niveau van EURO 6, een norm die in de toekomst voor het wegtransport zal gelden. Er wordt echter ook een aanzienlijke CO₂ reductie teweeg gebracht, waardoor de al lage CO₂ footprint van de binnenvaart nog meer versterkt wordt en de duurzaamheid van de sector in de toekomst nog groter wordt wanneer deze technologie, maar ook initiatieven op het gebied van diesel-elektrische en waterstof voortstuwing op grotere schaal toegepast zullen worden.  

Met deze toekenning is er groot succes geboekt in een discussie die gedurende een relatief korte periode op verschillende internationale podia gevoerd werd, in Brussel (gelet op de EU Richtlijn 2006/87), in Straatsburg bij de CCR (Centrale Commissie voor de Rijnvaart - Reglement Onderzoek Schepen op de Rijn (ROSR)) en bij de UNECE (ADN - gevaarlijke stoffen wetgeving) waar een verzoek conform procedure van art. 1.5.3.2  formeel was ingediend, tezamen met twee andere soortgelijke projecten die op 100% LNG gaan varen. Tot op heden was het uitsluitend mogelijk dat schepen gebruik maken van een brandstof met een vlampunt >55 graden Celsius.

Na tussenkomst van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) heeft het Centraal Bureau voor de Rijn- en Binnenvaart (CBRB), een branchevereniging voor de binnenvaart, haar gasoliecirculaires per 1 januari 2012 aangepast. De aanpassing voorkomt dat gebruikers van deze circulaires, een groot deel van de binnenvaartschippers, menen dat zij een afvalbeheerbijdrage integraal moeten doorberekenen in vervoersovereenkomsten met opdrachtgevers. De binnenvaartsector maakt op grote schaal gebruik van deze circulaires. De NMa heeft de zaak bekeken na een signaal van verladersorganisatie EVO.

Met de inwerkingtreding van het Scheepsafvalstoffenverdrag in 2011 zijn binnenvaartschippers verplicht om per 1000 liter gasolie een bijdrage (SAV-afvalbeheerbijdrage) te betalen voor het verwijderen van olie- en vethoudend scheepsbedrijfsafval van schepen. In het verdrag is bepaald dat de bijdrage gekoppeld wordt aan de levering van gasolie en niet langer aan de afgifte van het afval. In de laatste gasoliecirculaires van het CBRB is de bijdrage meegenomen in de wijzigingen van de brandstofprijs, waarmee naar buiten toe de indruk werd gewekt dat binnenvaartschippers deze toeslag integraal moeten doorberekenen.

Periodiek verspreidt het CBRB een zogenaamde gasoliecirculaire die de prijswijzigingen van gasolie weergeeft. Deze informatie is van belang voor de brandstofclausules die binnenvaartschippers opnemen in de vervoerovereenkomsten. In de clausules staat hoe contractpartijen met de risico’s van schommelingen in de brandstofprijs omgaan.

Ondernemingen dienen zelf en dus zonder bemoeienis van concurrenten of brancheverenigingen hun prijs te bepalen. Binnenvaartschippers zijn dus vrij zelf te bepalen of zij de SAV-afvalbeheerbijdrage wel, niet of slechts gedeeltelijk doorberekenen aan hun opdrachtgevers.

De NMa gaat per 1 januari 2013 samen met de Consumentenautoriteit en OPTA verder onder de naam Autoriteit Consument en Markt (ACM). De nieuwe toezichthouder wil markten laten werken om de belangen van consumenten te waarborgen. Hiertoe richt de ACM zich op drie pijlers: consumentenbescherming, sectorspecifiek markttoezicht en mededingingstoezicht.

bron: NMa

- Gemeenschappelijk verslag van de CCR -

BESLUIT 2011-II-9.

PROTOCOL 9
Klimaatverandering en Rijnvaart
Besluit

De Centrale Commissie,

verwijzend naar haar besluiten 2008-I-12, 2009-I-5 en 2009-II-8, alsmede naar de verslagen die daaraan ten grondslag liggen,

in het licht van haar streven,

• de broeikasgasemissies van de Rijnvaart in overeenstemming met de in haar lidstaten beoogde vermindering van de emissies te reduceren en
• de Rijn als waterweg en de logistieke ketens van de binnenvaart voor zover nodig aan te passen, zodat de Rijnvaart ook in de toekomst op betrouwbare en economisch zinvolle wijze vervoersprestaties kan leveren en daardoor een bijdrage kan leveren aan het behoud van belangrijke industriële vestigingen,

na kennis te hebben genomen van het hier bijgevoegde verslag van haar Comité Reglement van Onderzoek, Permanent Technisch Comité en Economisch Comité,
stelt vast dat

• de binnenvaart over het potentieel beschikt, haar broeikasgasemissies ook bij een toenemende vervoersprestatie aanzienlijk te reduceren en daardoor haar verantwoordelijkheid voor een bescherming van het klimaat na te komen,
• op basis van de huidige beschikbare kennis voor de Rijn als waterweg in de nabije toekomst (tot 2050) geen eenduidige veranderingen van de waterstanden in vergelijking met de huidige toestand te verwachten zijn,
• vanaf 2050 sterkere gevolgen van de klimaatverandering voor het functioneren van de infrastructurele bouwwerken en de bevaarbaarheid van de Rijn niet kunnen worden uitgesloten,
• ondanks de naar mogelijkheid zeer beperkte gevolgen van de klimaatverandering tot halverwege deze eeuw de betrouwbaarheid van de binnenvaart als vervoermiddel met het oog op de sterker schommelende waterstanden, de nodige aandacht verdient,

verzoekt

• haar Comité Reglement van Onderzoek, op de voorjaarszitting 2012 het aangekondigde basisverslag te overleggen en een gedetailleerd voorstel te doen voor een strategische benadering van de in de toekomst vereiste werkzaamheden,
• haar Permanent Technisch Comité,
  • het thema klimaatverandering actief te blijven volgen en uiterlijk in 2020 een herziene versie van het onderhavige verslag aan de Centrale Commissie voor te leggen,
  • relevante werkzaamheden van andere internationale organisaties die zich met de klimaatverandering en de aanpassingsmogelijkheden van de binnenvaart en de waterwegen bezighouden, op de voet te volgen met het doel, informatie voor de toekomstige herziening van het onderhavige verslag bijeen te brengen,
• haar Economisch Comité, betrokken te blijven bij het onderzoek dat op economisch vlak plaatsvindt, de resultaten daarvan samen met het betrokken bedrijfsleven door middel van gemeenschappelijke bijeenkomsten de evalueren en de Centrale Commissie daarover tussentijdse verslagen voor te leggen,
• haar secretariaat, de door Besluit 2009-II-8 opgedragen werkzaamheden voort te zetten,

besluit, vooruitlopend op de volgende herziening van het verslag van haar Permanent Technisch Comité een conferentie te organiseren om het belang van de CCR als platform voor het thema “Klimaatverandering en scheepvaart” te onderstrepen, waarbij de resultaten van deze conferentie in het volgende verslag in aanmerking dienen te worden genomen.

Bijlage

Klimaatverandering en Rijnvaart - RV12_04nl (693.41 kB)